TIR Tebliği değişti: Taşıt onay belgesi üç yıl, bir taşımada en fazla sekiz gümrük idaresi

Ne değişti

Ticaret Bakanlığı, Gümrük Genel Tebliği (TIR İşlemleri) (Seri No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (TIR İşlemleri) (Seri No: 9)'u 4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete'de yayımladı. Tebliğ, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Öne çıkan değişiklikler şunlar:

• Taşıt onay belgesi artık üç yıl geçerli. Taşıtın TIR Sözleşmesi'ndeki teknik şartlara uygun olduğunu gösteren ve Elektronik Taşıt Onay Belgesi Sistemi (ETOBS) üzerinden düzenlenen belgenin geçerlilik süresi iki yıldan üç yıla çıkarıldı.
• Bir TIR taşımasında en fazla sekiz gümrük idaresi. Hareket ve varış gümrük idarelerinin toplam sayısı sekizi geçemez. Gümrük idareleri, hareket (veya varış) gümrük idarelerinin azami sayısını üçten az olmamak üzere yediden az olarak sınırlandırabilir.
• Sekizi aşan taşımalar için iki yöntem. Birinci TIR karnesi sekizinci gümrük idaresinde sonlandırıldıktan sonra kalan taşıma için yeni bir karne açılabilir; ikinci karne en fazla yedi varış gümrük idaresinde işlem görür ve toplamda on beş idareye ulaşılır. TIR Sözleşmesi'nin 2 nci maddesi gereği her iki taşımada da en az bir sınır geçilmelidir. Taşıt dizisi veya birden fazla konteynerle yapılan taşımalarda ise her taşıt ya da konteyner için ayrı karne düzenlenebilir. Her iki yöntemde de karne numaraları, karnenin "resmi kullanım için" bölümüne ve TIR/Transit Takip Programı'na karşılıklı olarak işlenir.
• Süre aşımı artık otomatik fiziki kontrol anlamına gelmiyor. Güzergâh kat etme süresi geçtikten sonra varış veya çıkış gümrük idaresine gelen taşıta 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 241 inci maddesi uyarınca para cezası uygulanmaya devam ediyor. Fiziki kontrol ise artık diğer risk unsurları da dikkate alınarak gerekli görülmesi hâlinde yapılıyor.

Tebliğ ayrıca kurum adlarını "Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri" ve "Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı" olarak güncelliyor; EK-3, EK-4 ve EK-10'u da değiştiriyor.

Kimleri etkiliyor

TIR karnesi himayesinde taşımacılık yapan tezkiyeli taşıyıcılar, TIR transit işlemlerini yürüten gümrük müşavirleri ve lojistik firmaları ile Türkiye, İran ve Orta Asya arasındaki karayolu hatları dâhil, malı TIR karnesiyle taşınan ithalatçı ve ihracatçılar.

Şimdi ne yapmalı

• Taşıt onay belgelerinizin bitiş tarihlerini kontrol edin. Yenileme başvurusu, süre bitimine en fazla otuz gün kala yapılabiliyor; yeni belgeler üç yıl için düzenleniyor.
• Çok noktalı yükleme ve boşaltma yapılan güzergâhları sekiz idare sınırına göre planlayın; ilgili gümrük idaresinin daha düşük bir sınır uygulayıp uygulamadığını önceden teyit edin.
• Sekizi aşan güzergâhlarda art arda karne mi yoksa taşıt veya konteyner başına ayrı karne mi kullanılacağına planlama aşamasında karar verin; sürücüleri ve gümrük müşavirlerini karşılıklı referans kayıtları konusunda bilgilendirin.
• Güzergâh kat etme süresini yakından izleyin: süre aşımı cezası kalkmadı. Kaza, arıza veya yol kapanması gibi durumlarda yetkili mercilerden belge almak, cezadan kurtulmanın yolu olmaya devam ediyor.
• Eski kurum adlarına veya eklere atıf yapan iç prosedürlerinizi ve formlarınızı güncelleyin.